انتقال صنایع آب‌بر به سواحل، مرهمی بر زخم کم‌آبی

انتقال صنایع آب‌بر به سواحل، مرهمی بر زخم کم‌آبی

کشور ما طی چند دهه گذشته درگیر بحران آب شده و این بحران در یک دهه گذشته به اوج خود رسیده است. مصرف بی‌رویه آب از یک سو و عدم مدیریت صحیح منابع آبی به ویژه انتقال آب بین حوزه‌ای و سدسازی‌های بی‌رویه از سوی دیگر، ایران را به یک ابرچالش بزرگ در زمینه آب وارد کرده است. در حالی که مصرف آب تجدیدپذیر زیرزمینی و سطحی در دنیا به طور متوسط حدود 25 تا 30 درصد است، اما این میزان در کشور ما به بیش از 70 درصد رسیده و با برداشت بی‌رویه آب از منابع زیرزمینی، ضمن اینکه بارندگی‌های سال‌های اخیر هرگز نتوانسته جای برداشت‌های بی‌رویه را پر کند، معضلات دیگر همچون خشک شدن چشمه‌ها و قنات‌ها، فرونشست دشت‌ها و عمیق‌تر و شورتر شدن چاه‌ها و در نهایت کاهش جمعیت در مناطق خشک و نارضایتی‌های اجتماعی را در پی داشته است.

براساس آخرین آمار در سال 1396، کل میزان مصرف آب کشور 96 میلیارد مترمکعب بوده که از این میزان 86 میلیارد مترمکعب آن معادل 89 درصد در بخش کشاورزی، هشت میلیارد مترمکعب معادل 8 درصد در بخش شرب و خانگی و 2.8 میلیارد مترمکعب معادل 2.7 درصد در بخش صنعت مصرف می‌شود. ایران با وجود اینکه در مناطق بسیار خشک جهان قرار گرفته (به طور متوسط کمتر از 250 میلی‌متر بارندگی دارد) اما در زمره 10 کشور نخست مصرف‌کننده آب است. نکته قابل توجه این است که کشورهای همسایه و مشابه ایران در زمینه بارندگی همچون افغانستان، عراق، سوریه، یمن، ترکمنستان و... همگی مصرف آب آن‌ها در بخش کشاورزی حدود 90 درصد است. نکته مهم دیگر در خصوص مصرف آب کشاورزی آن است که به اذعان مسئولان این حوزه، به دلیل ساختار سنتی و عدم استفاده از روش‌های بهینه و پیشرفته آبیاری، حدود 60 تا 70 درصد آب در بخش کشاورزی به هدر می‌رود.

کارشناسان حوزه آب به وضعیت کنونی «ورشکستگی آبی» لقب داده‌اند. ورشکستگی آبی زمانی اتفاق می‌افتد که طی چند سال ورودی آب به منابع زیرزمینی کمتر از خروجی آن باشد. بسیاری مناطق در کشور ما، خروجی آب به بیش از چهار برابر ورودی آن رسیده است و با فرض ثابت بودن چنین برداشت‌هایی و حتی بارندگی به میزان نرمال، به زودی منابع آبی آن مناطق به اتمام رسیده و تنها افقی که پیش روی کشور ما می‌ماند، ورشکستگی آبی است.

در حالی که بیشترین میزان مصرف آب کشور در بخش کشاورزی رقم می‌خورد، صنعت آماج بیشترین حملات است. به طور مثال سهم مصرف آب کشاورزی در کشورهای پیشرفته عمدتا کمتر از 40 درصد است. در این کشورها سهم بخش کشاورزی ۳۰ درصد، شرب و بهداشت ۱۱ درصد و سهم بخش صنعت و معدن ۵۹ درصد است. بنابراین در کشور ما عکس این موضوع اتفاق می‌افتد.

یکی از صنایعی که در کشور ما از رونق نسبی برخوردار است، صنایع معدنی ازجمله فولاد، مس، سرب و روی و سیمان است. لازم به ذکر بوده میزان تولید فولاد در کشور طی سال 1399 به حدود 30 میلیون تن، کاتد مس 290 هزار تن، سرب 200 هزار تن، روی 250 هزار تن و سیمان 70 میلیون تن رسید. مطابق با آمار تولید فولاد نیاز به 6 مترمکعب به ازای هر تن، تولید کاتد مس 110 مترمکعب به ازای هر تن، تولید سرب و روی 15 متر مکعب به ازای هر تن و تولید سیمان دو متر مکعب آب به ازای هر تن نیاز دارد. بنابراین تولید فولاد 200 میلیون مترمکعب، کاتد مس 32 میلیون مترمکعب، سرب و روی هفت میلیون مترمکعب و تولید سیمان حدود 140 میلیون مترمکعب آب مصرف می‌کنند. جمع مصرف صنایع یاد شده حدود 300 میلیون مترمکعب معادل 11 درصد مصرف آب صنایع و 0.31 درصد از کل مصرف آب در سال خواهد بود.

قطعا جانمایی برخی از واحدهای حوزه صنایع معدنی و فلزی در زمان احداث بر اساس آمایش آب نبوده و با توجه به افزایش جمعیت و مصرف آب، این صنایع به تدریج در مناطق ممنوعه قرار گرفتند. از این رو بیشترین فشارها برای کاهش مصرف آب و انتقال به سواحل جنوبی بر دوش صنایع معدنی و فلزی به ویژه فولاد خواهد بود. رویکردی که اگر از ابتدا در پیش گرفته می‌شد، قطعا علاوه بر اینکه مصرف آب صنعت کاهش می‌یافت، شاهد توسعه و افزایش بیشتر تولید نسبت به وضع کنونی بودیم. رویکرد انتقال صنایع پرمصرف به کنار سواحل دریا در کشورهای پیشرفته به ویژه چین شروع شده می‌تواند به عنوان الگویی در کشور ما قرار گیرد؛ همچنان که این رویکرد کم و بیش در سال‌های اخیر اتخاذ شده اما سرعت آن نسبتا کم است و باید سرعت بیشتر شود. ضمن اینکه انتقال آب دریا به صنایع معدنی مرکز کشور رویکرد دیگری است که باعث شده شرکت‌های گل‌گهر، ملی مس در کرمان و چادرملو تقریبا تمام آب مورد نیاز خود را از طریق شیرین کردن آب دریا تامین می‌کنند. اکنون مسئله انتقال آب دریا به صنایع به صورت جدی مطرح شده است و اگر تداوم یابد، به نظر می‌رسد باز هم شاهد کاهش مصرف آب‌های زیرزمینی از سوی صنایع باشیم.

یادداشت: سعید فتاحی منش

انتهای پیام//

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 1
  • 0
  •  
  •  
شرکت فولاد اکسین
شرکت ورق خودرو
مطالب مرتبط
عضویت در خبرنامه
  • نام
  • پست الکترونیک
شرکت احیا استیل فولاد بافت
شرکت کانی مس
آگهی فارسی منطقه ویژه
خرید اشتراک ماهنامه اشتراک
دانلود نرم افزار

دانلود اپلیکیشن موبایل اخبار فلزات

دانلود از بازار دانلود از گوگل پلی
یکصد و هشتاد و سومین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هشتاد و سومین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هشتاد و سومین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد. هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 80 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

یکصد و هشتاد و دومین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هشتاد و دومین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هشتاد و دومین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد. هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 84 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

یکصد و هشتاد و یکمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هشتاد و یکمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هشتاد و یکمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد. هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 80 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

یکصد و هشتادمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هشتادمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هشتادمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد. هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 78 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

یکصد و هفتاد و نهمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هفتاد و نهمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هفتاد و نهمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد. هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 78 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

یکصد و هفتاد و هشتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هفتاد و هشتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

یکصد و هفتاد و هشتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد. هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 84 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

کلیه حقوق این سایت متعلق به پایگاه خبری و تحلیلی فلزات آنلاین بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.

طراحی و تولید: