اکتشافات کشور از فقدان مدیریت صحیح رنج می‌برد
محمد حسین بصیری، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس

اکتشافات کشور از فقدان مدیریت صحیح رنج می‌برد

بحث مشکلات اکتشافات در کشور، یک موضوع جدید نیست. سال‌ها است که بخش معدن و صنایع معدنی کشور با عوارض ناشی از این مشکلات در حال دست و پنجه نرم کردن هستند. اما به‌طور خلاصه و کلی می‌توان گفت که معضل اکتشافات در حوزه معادن به یک موضوع ختم می‌شود و آن فقدان مدیریت صحیح است. بحث در مورد دولتی، خصولتی یا خصوصی بودن موضوع اکتشاف قبل از هر چیز نیاز به اصلاحات اساسی در نحوه مدیریت اکتشافات در کشور دارد. سایر موضوعات مطرح شده در مرتبه‌های بعدی از اولویت و اهمیت قرار می‌گیرند. عدم توجه موضوع مدیریت موجب وخامت اوضاع اکتشافات و افزایش هزینه‌های تحمیل شده بر کشور شده است.

اگر موضوع اکتشافات معدنی در کشور با دید مثبت مورد بررسی قرار گیرد، در ابتدا می‌توان گفت که در طی سال‌های اخیر کارهای خوبی برای اکتشافات انجام شده و اکنون نیز در حال انجام است و زحمات بسیاری در این زمینه کشیده شده است. اما مسئله اینجا است که این اقدامات و اکتشافات انجام شده طی این سالیان مطلوب نبوده است. این عدم مطلوبیت ناشی از عوامل متعددی است که در ادامه به تفصیل به آن‌ پرداخته می‌شود.

عدم استفاده بهینه از ظرفیت بخش خصوصی

یکی از مهم‌ترین دلایل عدم توفیق در حوزه معدن آن است که از توان بخش خصوصی برای اکتشافات استفاده کامل و درست و بهینه نشده است. البته شایان ذکر است که در برخی موارد آن هم بطور محدود قابلیت‌های بخش خصوصی به‌کار گرفته شده است. ولی مساله این است که استفاده از آن باید به نحو احسن و به‌صورت کاملا بهینه انجام شود. این در حالی است که در ایران تنها یک ارگان دولتی تحت عنوان سازمان زمین‌شناسی کشور، مسئولیت اکتشافات معادن کشور را به‌عهده دارد. ضمن آنکه درست است که تلاش‌هایی در این زمینه صورت گرفته، اما تبلیغات آنها در کشور خیلی بیشتر از فعالیت‌های واقعی انجام شده در این زمینه است. اگر نحوه اکتشاف ذخایر مطرح کشور، مانند مس سرچشمه، مس قلعه زری، معادن سنگ آهن و نظایر آن‌‌ها مورد بررسی قرار گیرد، مشاهده می‌شود که اکتشافات این معادن به زمان‌های بسیار قدیم برمی‌گردد. از آن مهم‌تر آنکه برخی از این معادن توسط زمین‌شناسان خارجی مورد بررسی‌های اکتشافی قرار گرفته بودند. با همه این مسائل کشور دارای پتانسیل‌های عظیم معدنی با تنوع بسیار زیاد است، اما سوال اصلی اینجا است که چرا سازمان زمین‌شناسی کشور در طی عمر خود از سال‌های پس از انقلاب تاکنون ذخایر مطرحی را کشف نکرده است؟ برای پاسخ به این سوال، باید جنبه‌های مختلف موضوع اکتشاف مورد بررسی قرار بگیرد. عدم مدیریت صحیح، مهم‌ترین معضل در این زمینه است.

خروج از چاه پراکندگی، زنجیر شدن در چاله خصولتی‌

در گذشته برخی پهنه‌ها از سمت دولت مطرح شد تا بخش خصوصی وارد عمل شده و در آن‌ها به امور اکتشافی بپردازد. قرار بر آن بود تا اگر بخش خصوصی در پهنه‌های اکتشافی خود موفق عمل کند و ذخایر مناسبی را پیش‌بینی کند، در اولویت برای حمایت‌های بهره‌برداری قرار گیرد. حسن این کار آن بود که محدوده‌های بلوکه شده توسط افرادی که توانایی انجام کار برای اکتشاف و بهره‌برداری را نداشتند، مورد آزادسازی قرار گرفت. خارج کردن افراد ناتوان از حیطه اکتشافات امری بسیار مطلوب محسوب می‌شد؛ اما در کنار آن اتفاق دیگری در حال رخ دادن بود. پهنه‌ها از دسترس مردم خارج شد و به‌دست شرکت‌های خصولتی افتاد. این عمل به نوعی از چاه در آمدن و در چاله زنجیر شدن بود! این‌بار مشکلات وجه جدید از خود را به نمایش گذاشتند، پهنه‌ها در وسعت‌ها و مساحت‌های بسیار عظیم‌تر در انحصار شرکت‌های خصولتی بلوکه شد. برخی از این شرکت‌ها عملکرد مناسبی داشته و برخی ناتوان از انجام امور بودند و باز هم این کلاف اکتشافات بود که در دور سردرگمی به‌سر می‌بُرد و هنوز هم می‌بَرد!

 ناگفته نماند که در این گیرودار، سازمـان توسعـه و نوسـازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، خود کار اکتشافی برخی از پهنه‌ها را به‌عهده گرفت. این سازمان در برخی از پهنه‌ها اکتشافات مناسبی را انجام داده و برخی ذخایر را نیز پیدا کرد. اما این اقدامات کوچک راه حل مشکلات بزرگ در حوزه اکتشافات نیست...

متن کامل این یادداشت را در شماره 92 ماهنامه اخبار فلزات بخوانید.

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
مطالب مرتبط
توسعه مناسبات معدنی و زمین‌شناسی تهران-مینسک
اکتشاف و زمین‌شناسی عهده‌دار تولید و صیانت از ثروت است
مراسم تودیع و معارفه رئیس جدید پژوهشکده علوم‌زمین
کشور در علوم زمین‌شناسی دچار عقب‌ماندگی شدیدی است
مدیر بهره‌ور، سازمان را بهره‌ور می‌کند
سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی محدوده‌های داری گواهی کشف خود را به مزایده می‌گذارد
تشکیل کنسرسیوم اکتشاف با هدف دستیابی به اهداف کلان حوزه معدن و صنایع معدنی
اکتشاف معادن به اهالی آن واگذار شود
رشد اکتشافات معدنی در گرو صندوق بیمه سرمایه‌گذاری
گلوگاه صنعت روی، معدن‌کاری و استخراج ماده معدنی است
تهیه نقشه کواترنری خاورمیانه از سوی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی تا 4 سال آینده
تحقق چشم‌انداز بخش معدن در گرو آینده‌پژوهی است
تجهیزات مدرن برای اکتشافات معدنی وارد کنید
بودجه سازمان زمین‌شناسی تناسبی با وظایف آن ندارد
صعود قیمت و رشد تقاضا، بال‌های پرواز اکتشافات مس شدند
رشد 23 درصدی اکتشافات مس در 8 ماه سال جاری
از طرح‌های کاربردی که نیازهای اکتشافی کشور را مرتفع کند حمایت می‌کنیم
تدوین استراتژی اکتشاف از اولویت‌های سازمان زمین‌شناسی است
عضویت در خبرنامه
  • گروه خبرنامه
  • نام
  • پست الکترونیک
 سازمان خصوصی سازی- عمودی صفحه اقتصاد
فولاد آذربایجان
اذرنبش تبریز
ورق خودرو چهارمحال و بختیاری
فولاد متیل
بنر صبانور
بنر صنیع کاوه
خرید اشتراک ماهنامه اشتراک
دانلود نرم افزار

دانلود اپلیکیشن موبایل اخبار فلزات

دانلود از بازار دانلود از گوگل پلی
شصت و یکمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

شصت و یکمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

شصت و یکمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 62 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

شصتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

شصتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

شصتمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 68 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

پنجاه و نهمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

پنجاه و نهمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

پنجاه و نهمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 56 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

پنجاه و هشتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

پنجاه و هشتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

پنجاه و هشتمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 54 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

پنجاه و هفتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

پنجاه و هفتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

پنجاه و هفتمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 54 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

کلیه حقوق این سایت متعلق به پایگاه خبری و تحلیلی فلزات آنلاین بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.

طراحی و تولید: