چالش‌های توسعه صنایع غیر آهنی بررسی شد
در نخستین همایش چشم‌انداز صنایع غیرآهنی ایران و فناوری‌های وابسته

چالش‌های توسعه صنایع غیر آهنی بررسی شد

سیاست‌گذاران، صاحب‌نظران و فعالان اقتصادی در اولین همایش چشم‌انداز صنایع غیرآهنی ایران و فناوری‌های وابسته حضور یافتند. در این همایش چالش‌های صنایع یاد شده، الزامات توسعه آن‌ها و رسیدن به اهداف برنامه ششم مورد بررسی قرار گرفتند.

دکتر نیلی احمدآبادی، رئیس دانشگاه تهران از سخنرانان این همایش بود. وی بزرگترین چالش صنایع کشور را عدم وجود رابطه معنادار میان تولید، آموزش و پژوهش دانست. سایر چالش‌های این صنعت نیز عبارتند از: عدم توازن در زنجیره تولید، نسبت بالا نیروی انسانی به ظرفیت تولید، پایین بودن بهره‌وری تولید، عدم تولید محصولات با ارزش افزوده بالا و تکنولوژی‌های پیشرفته.

در کشور ما، صنعت اقتصادی فکر می‌کند؛ دانشگاه نیز در مرز دانش حرکت می‌کند. درنتیجه این دو راه هیچ زمام به هم نمی‌رسند. نیلی تاکید کرد: دلیل موفقیت صنایع دنیا را باید متصل بودن به اقتصاد جهانی دانست. چراکه صنایع پیشرفته در بازار جهانی سود می‌برند، در چنین شرایطی، پژوهش‌هایی که در دانشگاه انجام می‌شود، خریدار خواهد داشت.

بنابراین الگوی یکپارچه‌ای در سیاست‌های کلان برای همکاری میان دانشگاه و صنعت نیاز است. بر همین اساس نیز دانشگاه تهران با هدف همکاری با صنعت همکاری خود را با ایمیدرو، در قالب موسسه یونیدرو آغاز کرده است. این دست همکاری‌ها می‌تواند نقطه شروعی باشد و باید قوانین لازم برای تداوم آن تدوین و تصویب شوند.

 

قیمت‌گذاری دستوری، بزرگترین چالش صنایع

هاشم‌زایی، نماینده مجلس شورای اسلامی، بزرگترین چالش صنایع را قیمت گذاری دستوری دانست و افزود: این مشکل همچنان وجود دارد و سود آن تنها به جیب دلالان می‌رود.

وی تاکید کرد: زمینه رانت را ایجاد نکنید تا در ادامه ناچار به دستگیری رانت‌خوران باشید. اجرای سیاست‌های غلط طی ۴۰ سال گذشته، مانع از جذب سرمایه خارجی به کشور شده است. استراتژی‌های داخلی کشور بدون نظرات کارشناسی گرفته شده و صدمات عدیده‌ای را به صنایع وارد کرده است. در چنین شرایطی، حداقل انتظاری که از دولت و مسئولان می‌رود، این است که جلوی سودی که صنایع از فروش صادراتی و دریافت ارز می‌گیرند را نگیرید. چرا که ارز ناشی از صادرات، می‌تواند در مسیر توسعه واحدهای تولیدی، هزینه شود.

هاشم‌زایی گفت: ما در دوران دولت‌های مختلف، چندین بار سابقه تک نرخی کردن ارز را داشتیم و عواقب آن را مشاهده کردیم. بنابراین، تک نرخی کردن مجدد ارز، قابل پذیرش نبود چراکه همگان به عواقب آن واقف بودند.

 

اگر سیاسی‌ها اجازه دهند، ایران پیشرفت می‌کند

کرباسیان، رئیس هیات عامل ایمیدرو که از دیگر سخنرانان این همایش بود، گفت: اگر سیاسی‌ها اجازه دهند، بدون شک ایران و صنایع آن پیشرفت می‌کنند

وی افزود: با توجه به موارد مطرح شده در این همایش، اینطور به‌نظر می‌رسد که تدوین استراتری و همچنین تدوین نقشه راهی برای صنایع غیر آهنی در کشور ضروری به نظر می‌رسد.

یکی از مهمترین اقدامات دولت یازدهم و دوازدهم در حوزه معدن و صنایع معدنی، تبیین جایگاه واقعی این بخش در میان سیاست‌گذاران و سرمایه داران بود. تا جاییکه در حال حاضر بیش از ۲۰ درصد صادرات غیرنفتی کشور به بخش معدن و صنایع معدنی تعلق دارد. باید خاطرنشان ساخت، این حوزه سهم بسزایی در ارزش افزوده و اشتغال‌زایی کشور دارد. کما اینکه بیش از ۲۳ درصد ارزش بورس کشور، در اختیار شرکت‌های معدنی و صنایع معدنی است.

البته باید خاطرنشان ساخت که بدون شک قابلیت ارتقا این جایگاه وجود دارد. بر همین اساس نیز صادرات در حوزه معدن و صنایع معدنی باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد. چرا که با حذف صادرات، این بخش با رکود مواجه خواهد شد.

کرباسیان افزود: سهم قابل توجهی از صنایع معدنی و فلزی دنیا در اختیار چین است، بنابراین با اتخاذ تصمیمات منطقی، می توان این حوزه را از تحریم نجات داد. این روزها جنگ تجاری آمریکا با چین، اروپا، روسیه و .... به موازات هم جریان دارد. این جنگ تجاری به صورت مستقیم در حوزه فلزات غیرآهنی اثرگذار است. این موضوعات باید مورد بررسی دقیق قرار گیرند و تحلیل شوند.

به گفته کرباسیان، ایران در حوزه مس جایگاه مناسبی در تولید، صادرات و اجرای پروژه‌ها در اختیار دارد. معتقدیم شرکت ملی صنایع مس ایران باید از حالت انحصاری خارج شده و خصوصی‌تر باشد.

وی گفت: معدن 2 هزار ساله نخلک با همکاری بخش خصوصی و شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران توانست در 5 ماهه نخست سال جاری 100درصد افزایش تولید را به ثبت رساند. سرمایه‌گذاری در حوزه آلومینیوم با وجود مشکلاتی از قبیل تامین مواد اولیه موفقیت آمیز بوده و طرح آلومینیوم جنوب تا پایان سال جاری افتتاح می‌شود.

وی تصریح کرد: طرح احداث 2 کارخانه پودر آلومینیوم با مشارکت ایمیدرو و بخش خصوصی فعال شده است و برنده مناقصه طرح گینه نیز طی 2 ماه آینده مشخص می‌شود و نگرانی تامین پودر آلومینیوم برطرف می‌شود. اکنون میزان ذخیره بوکسیت از 15میلیون تن به 35 میلیون تن افزایش یافته است اما هنوز در این حوزه کمبود وجود دارد.

کرباسیان با اشاره به تولید سالانه7 تن طلا در کشور گفت: در بخش طلا نیز طی 2 هفته آینده عملیات فاز 2 طلای زرشوران آغاز می‌شود. یکی از افتخارات ایمیدرو در دوره جدید بحث اکتشافات بود که با همکاری وزارت صمت و سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی عملیات مقدماتی اکتشاف 270هزار کیلومتر مربع انجام و 200هزار کیلومتر مربع ژئوفیزیک هوایی صورت گرفت. این میزان اکتشاف یک رکورد تاریخی است و اطلاعات خوبی را در این حوزه فراهم می‌کند.

 

ایران، بهشت مواد معدنی

عالی، معاون اکتشاف شرکت ملی صنایع مس ایران به نمایندگی از بنی اسدی‌راد، مدیرعامل شرکت مس به سخنرانی پرداخت: در شرایطی که اغلب بنگاه‌های صنایع معدنی و فلزی بر زنجیره فولاد متمرکز هستند؛ برگزاری نخستین همایش فلزات غیر آهنی به فال نیک گرفته می‌شود. فلزات پایه همچون مس، نیکل، آلومینیوم، سرب، روی، قلع و نیکل، نقش موثری را در بازار جهانی، به خود اختصاص داده‌اند.

در کشور ما ۶۸ نوع ماده معدنی وجود دارد. مس، دومین عنصر فلزی با ارزش کشف شده در کشور ماست. ذخایر قطعی مس کشف شده کشور، ۲۲ میلیون تن برآورد می‌شود. در واقع، ۳ درصد از ذخایر مس دنیا در ایران واقع شده‌اند. طی ۶ ماه نخست سال جاری، شرکت ملی مس، ۵۵ درصد اهداف تولید خود را محقق کرد. مس محتوی تولید شده در کشور طی ۶ ماه یاد شده، ۱۵۳ هزار تن برآورد شده است. (یعنی ۸ درصد بالاتر از برنامه شرکت).

وی افزود: شرکت ملی مس در حال تبدیل شدن به شرکتی بزرگ در جهان است. امید است که این مجموعه تولیدی، در افق ۱۴۰۴، به یکی از ۱۰ شرکت بزرگ تولیدکننده کشور بدل شود. در همین راستا این شرکت اقداماتی را در دستور کار خود قرار داده است که عبارتند از: توجه به اکتشاف، کمک به بهره‌برداری از معادن کوچک، توجه ویژه به محیط زیست ( در همین راستا به زودی کارخانه اسید این شرکت به بهره‌برداری می‌رسد)، افزایش بهره‌وری آب و انرژی، افزایش تعامل با دولت و مسئولان منطقه‌ای و اجرای مسّولیت‌های اجتماعی، استفاده از دانش روز دنیا. بدون شک، آینده روشن‌تری در انتظار شرکت ملی مس خواهد بود.

در ادامه، پنل تخصصی با حضور کرباسیان رئیس هیات عامل ایمیدرو، سرقینی معاون معدن و صنایع معدنی وزارت صمت، سعدمحمدی عضو هیات مدیره ایمیدرو، بنی‌اسدی‌راد مدیرعامل شرکت ملی مس و بهرامن رئیس خانه معدن ایران برگزاری شد.

بنی‌اسدی‌راد، مدیرعامل شرکت ملی مس در پاسخ به سوال پنل تخصصی درخصوص طرح‌های توسعه شرکت مس، عنوان کرد: ۱۶ هزار میلیارد تومان برای ادامه طرح‌های توسعه شرکت ملی مس تا تحقق اهداف سند ششم چشم انداز توسعه، نیاز است. قرار بود شرکت ملی مس برای ادامه طرح‌های توسعه خود از فاینانس۲۵۰ میلیون یورویی بانک دانمارکی استفاده کند. اما با اعمال تحریم‌های جدید، بیمه‌ای که تضمین این فاینانس را بر عهده داشت ، انصراف داد و این جذب سرمایه کنسل شد. بنابراین در شرایط کنونی، تداوم طرح‌های توسعه باید با تکیه بر منابع داخلی باشد.

بنی‌اسدی‌راد افزود: یکی از مهم ترین اقدامات انجام گرفته توسط شرکت ملی مس در سال جاری، خرید به صورت تضمینی از معادن کوچک و متوسط است. این اقدام با مدیریت ایمیدرو و ایمپاسکو در حال اجراست. با توجه به موارد یاد شده، امید است بتوان معادن کوچک را با سرمایه داخلی رونق داد و گردش ارزشمندی در این زنجیره حاصل شود. شرکت ملی مس در نیمه نخست سال جاری، ۱۱۵ هزار تن کاتد تولید کرد.60 هزار تن از این تولید در بازار داخل عرضه شده است. همچنین باید خاطرنشان ساخت که در مدت یاد شده با هدف تامین نیاز داخلی، صادرات محصولات جانبی مس به صفر کاهش یافته است.

 

استانداردهای حاکم بر بخش معدن، نیازمند تحولات جدی هستند

اردشیر سعدمحمدی در این پنل، گفت: در بحث استاندارد معدن به لحاظ فنی و علمی، مسیر طولانی در پیش داریم و باید کار بسیار جدی در این حوزه صورت گیرد. وی افزود: معادنی قابل رقابت هستند که حداقل استاندارد در استخراج را رعایت کنند. وی افزود: متاسفانه قیمت تمام شده تولید مواد معدنی در ایران نسبت به استانداردهای جهانی بالاست. به‌عنوان مثال، قیمت تمام شده تولید سرب و روی در دنیا حدود 1350 دلار است اما در ایران بیش از 2 هزار دلار است.

 

استراتژی‌های حاکم بر معدن و صنایع معدنی ما، سیاست زده هستند

فرشید سلطان‌زاده، مدیرعامل شرکت فلزات و مواد از دیگر سخنرانان این همایش بود. وی تاکید کرد: سیاست‌های حاکم بر بخش معدن و صنایع معدنی کشور، مبتنی بر اقتصاد نیستند؛ بلکه این استراتژی‌ها، سیاست‌زده هستند.

سلطانزاده به ارایه گرارشی از صنایع فلزی غیرآهنی کشور پرداخت: ایران در تولید مس معدنی در رتبه ۱۶ قرار دارد و در جایگاه 24 تولید کاتد مس است.

رتبه ایران در تولید آلومینا ۲۳ و در تولید آلومینیوم ۲۱ است. رتبه تولید روی معدنی کشور ۱۶ و جایگاه تولید فلز روی ۱۰ است. ایران در رتبه 14 تولید سرب معدنی و جایگاه 20 تولید فلز سرب قرار دارد.

سهم حاشیه سود در صنایع یاد شده عبارت است از:

سهم حاشیه سود صنعت مس: ۹۰ درصد بخش تغلیظ، 7 درصد بخش ذوب، 3 درصد بخش پالایش.

طی ۳ دهه گذشته با قوت گرفتن عملکرد کشورهای آسیای شرقی همچون چین در بخش پالایش، تجارت کنسانتره افزایش یافته است. محدود شدن سودآوری در بخش ذوب، موجب شده تا کشورهایی با ذخیره معدنی بالا، به صادرات کنسانتره تمایل بیشتری نشان دهند؛ به‌ویژه که اغلب مصرف‌کننده‌های بزرگ کاتد هم نیستند. این کشورها ترجیح می دهند، سرمایه خود را در بخش اکتشاف متمرکز کنند. در همین راستا باید خاطرنشان ساخت، آمریکا که در رده دومین مصرف کننده بزرگ کاتد مس جهان قرار دارد، یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان این محصول به‌شمار می‌رود.

سهم حاشیه سود صنعت آلومینیوم: ۷ درصد بوکسیت، ۴۱ درصد آلومینا، ۵۲ درصد آلومینیوم

بر همین اساس نیز، تجارت آلومینا نسبت به بوکسیت طی سال‌های اخیر، در اولویت قرار گرفته است.

سهم حاشیه سود در صنعت روی: ذوب: ۲۴ درصد، معدن: ۷۶ درصد

 

خام فروشی

مدیرعامل شرکت فلزات و مواد در ادامه با اشاره به واژه خام فروشی گفت: با وجود استفاده متعدد از این کلمه، هنوز تعریف دقیقی از آن ارایه نشده است. در زنجیره تولید، هر حلقه‌ای از این زنجیره، ماده اولیه حلقه بعدی است بنابراین چنین نام‌گذاری ابهام بسیاری به دنبال دارد.

وی افزود: متاسفانه سیاست‌های حاکم بر بخش معدن کشور، مبتنی بر اقتصاد نیستند. شرکت‌های مشاوره اقتصادی ایران، هم‌رده با شرکت‌های مشاوره معتبر دنیا  نیستند و همین ضعف مشکلاتی را پدید آورده است.

کشورهای دنیا براساس پتانسیل‌ها و مزیت‌هایی که دارد، با سایر کشورها در تعامل هستند ما نیز نباید از این قضیه مثتثنی باشیم چراکه حتی منابع مالی برای تولید همه چیز را نداریم.

لازم است برخی موارد و اهداف تعیین شده کشور به ویژه در حوزه صنایع معدنی و فلزی مورد بازبینی قرار گیرند و به آن‌ها فکر شود.

این موارد عبارتند از: تعریف دقیق ماده خام، سرمایه‌گذاری‌های اشتباهی که انجام گرفته‌اند و برخورد صحیح در قبال آن‌ها، باید به صنایع معدنی در حوزه‌های مختلف، متفاوت نگاه کرد. تدوین استراتژی جدید در تمامی بخش‌های معدن و صنایع معدنی ضروری است. صدالبته که تدوین سیاست‌های جدید به مطالعات عمیق‌تری نیاز دارد.

 

چالش‌های بازار فلزات غیرآهنی

در ادامه، میزگرد تخصصی با موضوع چالش‌های بازار فلزات غیرآهنی در کشور برگزاری شد. فرشید سلطانزاده، مدیریت این میزگرد را بر عهده گرفت. سلطانزاده یکی از چالش‌های اصلی که صنایع معدنی به ویژه صنایع غیر فلزی با آن مواجه هستند را ظرفیت‌های مازاد ایجاد شده به‌خصوص در صنایع پایین دست که اغلب به بخش خصوصی تعلق دارد، دانست.

 

سیاست‌گذاری‌های اشتباه دولت و قیمت‌گذاری دستوری

بازارنوی معاون مالی و اقتصادی شرکت ملی صنایع مس ایران، سیاست‌گذاری‌های اشتباه دولت و قیمت‌گذاری دستوری را مهمترین علت چالش احداث واحدهای مازاد پایین‌دستی در حوزه مس دانست.

تا جاییکه طی سال‌هایی که ظرفیت تولید مس کشور، تولید ۲۰۰ هزار تن کاتد بود، برای برخی صنایع پایین دست مس تا ۱ میلیون تن، ظرفیت ایجاد شد. این شرکت‌ها طی سال‌های اخیر به دلیل غیر اقتصادی بودن، امکان فعالیت نداشتند. اما در مواردی مشابه موقعیت کنونی (با رشد نرخ ارز) این شرکت‌های تعطیل، وارد مدار تولید می‌شوند و در ادامه بازار کاذب و قاچاق کالا شکل می‌گیرد.

رحمتی مدیر امور سهام و مجامع شرکت ملی مس ایران درخصوص صنعت آلومینیوم کشور اینطور گفت: میزان تولید و مصرف در صنعت آلومینیوم کشور تاکنون در حالت بالانس بوده است. با راه‌اندازی آلومینیوم جاجرم با ظرفیت ۴۰ هزار تن و سالکو با ظرفیت ۳۰۰ هزار تن، مجموع ظرفیت این صنعت به ۸۰۰ هزار تن می رسد که ۵۰ درصد این ظرفیت مازاد خواهد بود.

وی افزود: قیمت‌گذاری دستوری، فاجعه‌ای است که طی یک دهه اخیر، برای دومین بار شکل گرفته است. این روند همچنان ادامه دارد و با ارایه دستورالعمل‌ها سعی در جبران آن وجود دارد.

پناهی به عنوان نماینده بورس کالا افزود:  بورس کالا، محل عرضه و تقاضا است. کشف قیمت واقعی براساس عرضه و تقاضا اجرا می‌شود.

وی افزود: بورس کالا خدمات ویژه‌ای همچون رینگ صادراتی، قرارداد آتی و .... در نظرگرفته است؛ هرچند که این خدمات، منوط به شرایط کشف قیمت منصفانه هستند.

سلطانزاده با پرسشی از اعضای پنل دلایل مورد استقبال قرار نگرفتن رینگ صادراتی بورس کالای کشور را در فضای بین‌المللی جویا شد.

رحمتی در پاسخ به این پرسش گفت: در بورس‌های دنیا، امکان اعمال سلیقه وجود ندارد و قیمت‌ها به‌صورت لحظه‌ای تعیین می‌شود. در بورس کالای ایران، قیمت‌ها براساس میانگین قیمت روز یا هفته گذشته، تعیین می‌شود. این دست موارد ضعف بورس کالای ایران هستند و مانعی در مسیر همکاری‌های بین‌المللی. وی افزود: یک بار برای همیشه، اجازه دهیم بورس کالا در ایران براساس مکانیزم عادلانه و بین‌المللی عمل کند.

خضری در همین خصوص افزود: بورس کالای ایران، به مثابه شرکت بازرگانی دولتی عمل می کند. کما اینکه در حال حاضر مشاهده میشود که بنا به دستور وزیر صنعت، معدن و تجارت در حال حاضر تنها تولیدکنندگان، امکان خرید از بورس کالا را دارند. این مقررات در بازار جهانی حاکم نیستند.

وی گفت: کشور ما با نقدینگی عظیمی مواجه است. چرا این سرمایه جذب کامودیتی‌ها نمی شود؟

در ادامه نیز تاکید کرد: یکی از دلایل اصلی عدم جذب خارجی‌ها به رینگ صادراتی بورس کالا، نبود ساز و کارهای متناسب با استانداردهای جهانی است. مصرف‌کنندگان در هیچ کجای دنیا، به صورت نقدی خرید نمی‌کنند و از ال‌سی استفاده می‌کنند، هرچند سازوکار استفاده از ال‌سی در کشور ما وجود ندارد.

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
مطالب مرتبط
توقف صادرات مس صحت ندارد
جایگاه ویژه شرکت مس در بازارهای جهانی
عضویت در خبرنامه
  • گروه خبرنامه
  • نام
  • پست الکترونیک
آقازاده
 سازمان خصوصی سازی- عمودی صفحه اقتصاد
فولاد آذربایجان
خرید اشتراک ماهنامه اشتراک
دانلود نرم افزار

دانلود اپلیکیشن موبایل اخبار فلزات

دانلود از بازار دانلود از گوگل پلی
شماره 99 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 99 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله/ پدرام سلطانی، نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران/ میزان تاثیرپذیری سیاست‌گذاران از تشکل‌های بخش خصوصی، کم است

شماره 98 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 98 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله/ رضا رحمانی/ معاون طرح و برنامه‌ریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت

شماره 97 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 97 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله/ اتابک خلیلی/ چرا به مشاوره اقتصادی نیاز نداریم!

شماره 96 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 96 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله/ مهری علیدوستی/ تعاملات بین‌المللی راهگشای ایران برای خروج آمریکا از برجام

شماره 95 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 95 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله مهمان/ رضا رحمانی/ معاون امور طرح و برنامه وزارت صنعت، معدن و تجارت/ ارز تک‌نرخی به سود همه گروه‌ها است

کلیه حقوق این سایت متعلق به ماهنامه اخبار فلزات بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.

طراحی و تولید: