تشکل‌ها بازوی مشورتی دولت هستند
بهرام سبحانی، مدیرعامل اسبق شرکت فولاد مبارکه

تشکل‌ها بازوی مشورتی دولت هستند

تشکل‌ها سازمان‌های مردم نهادی هستند که وظایف متعدد و مهمی را بر عهده دارند. تعریف انجمن و تشکل در کشور ما با سایر کشورها متفاوت بوده و میزان بهره‌بری دولت از نظرات آن‌ها در ایران تا حد زیادی به قدرت و میزان تاثیرگذاری خود آن تشکل بازمی‌گردد. در این راستا خبرنگار ماهنامه «اخبار فلزات» گفت‌و‌گویی را با مدیر عامل شرکت فولاد مبارکه اصفهان انجام داده است. بهرام سبحانی عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد معتقد است تشکل‌ها به‌عنوان بازوهای مشورتی دولت، می‌توانند با ارائه نظرات و پیشنهادات خود راهکارهای مناسبی را در جهت حل مشکلات و معضلات اعضای خود به دولت منعکس کنند که با توجه به نقش غیر تصدی‌گری دولت، استفاده از نظرات کارشناسی و تخصصی تشکل‌ها بیش از پیش جایگاه خود را پیدا کرده و آن‌ها با انجام وظایف تحقیقاتی و کارشناسی خود می‌توانند موجبات حل مشکلات بین اعضا را فراهم کنند. وی در ادامه افزود آفت اصلی زنجیره فولاد تعدد تشکل‌ها و در نتیجه تقابل آن‌ها در مقابل یکدیگر است. در ادامه متن کامل این گفت‌و‌گو را می‌خوانید.

ارزیابی جنابعالی در مورد نقش کلی تشکل‌های صنفی به‌ویژه در صنعت فولاد چیست؟

به‌طور کلی انجمن‌ها سازمان‌های مردم نهاد (NGO) هستند که اشکال متفاوت صنفی و علمی دارند؛ به‌طور مثال درصنعت فولاد انجمن‌های متفاوتی وجود دارند که انجمن تولیدکنندگان فولاد یکی از آن‌هاست. هدف از تشکیل انجمن مذکور طرح مشکلات و مسائل اجرایی و صنفی، بازار و فروش و مقوله واردات و صادرات و پرداختن به مزیت‌های نسبی و تعادل در زنجیره تولید فولاد از سنگ آهن تا محصول نهایی است که کاملا صنفی بوده و با ثبت در اتاق بازرگانی براساس آیین‌نامه‌های مربوط به تشکل‌های اتاق بازرگانی ایران اقدام می‌کند. بسته به جایگاه ثبت هر تشکل آیین‌نامه‌ها و مقرراتی وجود دارد که انجمن‌ها ملزم به رعایت آن‌ها توسط مقام نظارتی خود هستند. از دیگر تشکل‌های موجود در صنعت فولاد، انجمن آهن و فولاد ایران بوده که یک انجمن علمی به‌شمار آمده و با اخذ مجوز از وزارت علوم و داشتن اعضایی از قشر دانشگاهی و متخصصین فعال در صنعت فولاد هدف کاملا متفاوتی را از انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران دنبال می‌کند. گفتنی است که هدف انجمن آهن و فولاد در زمینه موضوعات تحقیقاتی، ارتقای تکنولوژی صنعت فولاد، به‌روزرسانی و جمع‌آوری اطلاعات در زمینه آمار و تکنولوژی‌های روز تولید فولاد و اشاعه آن به صنایع فولاد داخلی و پرداختن به مشکلات تکنولوژیکی فولادسازان در قالب پروژه‌های تحقیقاتی است. بنابراین انجمن‌های مذکور هر دو به‌صورت مستقیم با فولاد در ارتباط هستند؛ اما جنس و وظایف هریک متفاوت است. تشکل‌ فعال دیگر در زمینه فولاد و به‌ویژه صنایع بالادستی، انجمن سنگ آهن است که بعضا به‌دلیل اعضای محدود و یا حوزه‌های فعالیت خاص که عمدتا صادرات است، فراگیر نیست. با این حال انجمن‌ها در صورت عمل‌کردن به رسالت خود و آماده‌سازی شرایط کشور می‌توانند حضور بسیار موفق و موثری در فضای کسب و کار صنعت داشته و موجب رونق صنف و شکوفایی در تولید و افزایش میزان فروش شوند.

 

هریک از تشکل‌ها طبق قانون از چه جایگاهی برخوردارند و بر این اساس انجمن تولیدکنندگان فولاد چه وظایفی را بر عهده دارد؟

جایگاه ثبت تشکل‌ها و نیز ماهیت کاری آن‌ها تعیین‌کننده اتحادیه و یا انجمن‌ بودن آن‌ها است. بعضی از انجمن‌ها با ثبت در وزارت علوم ماهیتی علمی و تحقیقاتی به خود گرفته و بعضی نیز با قرار گرفتن در مجموعه اتاق بازرگانی به تشکل صنفی تبدیل می‌شوند. یکی از وظایف اصلی انجمن ها داشتن اطلاعات و آمار و ارقام کل تولید صنف و نه صرفا اعضای خود است. انجمن‌ها با داشتن این اطلاعات و ارقام می‌توانند گام موثری در زمینه تصمیم‌گیری و ارائه مشاوره به دولت بردارند؛ از انجمن‌های موفق در این زمینه می‌توان به انجمن تولید کنندگان فولاد اشاره کرد که فارغ از بحث اطلاعات اعضا، توانست با جمع‌آوری، تدوین و انتشار اطلس ملی فولاد ایران، برای اولین بار بسته کاملی از ظرفیت‌های در دست احداث و یا در حال بهره‌برداری در کل زنجیره فولاد از سنگ آهن تا محصولات نوردی را در این بسته ارائه دهد که برای کل ذی‌نفعان از جمله دولتمردان و برنامه ریزان قابل بهره‌برداری است.

یکی دیگر از وظایف انجمن صنفی که می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های کلان استفاده شود، تحقیق، جمع‌‎آوری آمار و اطلاعات در زمینه‌های زیر است:

  • وزارت صنعت، معدن و تجارت چه تعداد جواز تاسیس صادر کرده است؟
  • چقدر از این مجوزها عملیاتی شده است؟
  • ظرفیت واقعی تولید چقدر است؟
  • با توجه به مزیت های نسبی کشورمان حد ظرفیت بهینه چقدر است؟

بدیهی است در برخی از مواقع، تولیدکنندگان به سوالات مورد نیاز پاسخ دقیق و شفاف نمی‌دهند و یا بابت دادن اطلاعات نگرانی‌های دارند که علت اصلی آن عدم شفافیت و اطمینان به تبعات افشای اطلاعات از جمله مسائل مالیاتی است. خوشبختانه این مساله در حوزه فولاد با توجه به اینکه تولیدکنندگان عمده شرکت های بورسی هستند و شفافیت اطلاعات در شرکت‌های بورسی از ضروریات است اطلاعات ظرفیت منصوبه و ظرفیت تولید و سایر اطلاعات مورد نیاز سهامداران و ذی‌نفعان را بصورت شفاف در سیستم کدال ثبت می‌کنند و از این بابت هیچ‌گونه شبهه‌ای را باقی نگذاشته‌اند.

 

انجمن‌ فولاد چگونه توانسته است با مطرح کردن مشکلات صنف خود بر سیاست‌گذاری‌های کلان کشور اثرگذار باشد؟

در گذشته و تا قبل از تاسیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران یکی از مشکلات و معضلات موجود در واحدهای تولیدی عدم امکان رساندن پیام و نظرات واحد و منسجم تولیدکنندگان به گوش دولت بود که با توجه به تعدد واحدهای صنعتی، حتی امکان سردرگمی دولت در تشخیص خواسته‌ها و پاسخ‌گویی وجود داشت. اما در حال حاضر با وجود انجمن‌ها به‌ویژه انجمن تولیدکنندگان فولاد، امکان اطلاع‌رسانی در مورد چالش‌های اعضا به دولت فراهم شده و با بررسی مشکلات و معضلات اساسی شرکت‌های عضو و طرح مسائل صنفی بصورت منسجم و شفاف، دولت نیز در انجام وظیفه قانون‌گذاری خود دچار سردرگمی نخواهد شد. با بررسی مسائل مطرح شده توسط انجمن‌ها در دولت، قوانین و مقررات خوبی جهت انجام و پیگیری برای تشکل‌ها به تصویب می‌رسد که همین امر موجب رفع مشکلات و مسائل محیط کسب و کار، رشد سرمایه‌گذاری و در نهایت رشد تولید و اشتغال خواهد شد.

انجمن‌ها و تشکل‌ها رسالت‌های دیگری نیز برعهده دارند که از جمله آن می‌توان به نظردهی و ایفای نقش خود به‌عنوان بازوی مشورتی تصمیم‌گیری دولت و مجلس اشاره کرد؛ به‌طور مثال در مقوله تولید 55 میلیون تن فولاد تا سال 1404 انجمن تولیدکنندگان فولاد صلاحیت دارد تا با ابزار نظرات و پیشنهادات کارشناسی خود، دولت را در ایجاد برنامه عملیاتی مشخص یاری کند. حضور افرادی با تجربه تولیدی و عملیاتی در کنار نیروهای ستادی موجب تهیه و تنظیم برنامه‌هایی به‌مراتب عملیاتی‌تر و قوی‌تر خواهد شد؛ چرا که نفرات عملیاتی کاملا به موضوعات تولید اشراف داشته و از تجربه کافی در این زمینه برخوردار هستند. با توجه به نقش غیر تصدی‌گری دولت، امید می‌رود که با بهره‌گیری از نظرات کارشناسانه این افراد و اعتماد دولت به پیشنهادات تشکل ها، برای توسعه صنعت برنامه‌های عملیاتی و کاربردی ارائه شوند.

 

بعضی از فعالان صنعتی و اقتصادی، انجمن‌ها را حیاط خلوت اعضا می‌دانند. نظر شما در این خصوص چیست؟

انجمن‌ها متشکل از اعضای متخصص و با تجربه از صنف خود هستند که با تشکیل جلسات متفاوت و مستمر سعی در حل مشکلات و مسائل مرتبط با صنعت خود دارند. انتقادهای زیادی بر انجمن‌ها از سوی اعضای خود تشکل و نیز افراد دیگر وارد می‌شود. در مجموع انجمن‌ها دارای دو بعد متفاوت هستند؛ اعضای هیات مدیره انجمن ها افتخاری کار می‌کنند و حقوقی را دریافت نمی‌کنند؛ اما در عین حال ممکن است عضوی از هیات مدیره یک تشکل با توجه به اطلاعات و آماری که به سبب حضورش در هیات مدیره در اختیار دارد و به اصطلاح با رانت اطلاعاتی خود در مواردی به نفع خود بهره‌برداری کند البته واضح است که این موارد سیاست یا هدف یک انجمن نیست و از این رو اعضای یک انجمن در انتخابات هیات مدیره‌ها باید به خصوصیات رفتاری و حسن شهرت کاندید مورد نظر توجه داشته باشند و عضو منتخب هیات مدیره نیز باید امانت دار رای اعضا باشد و در تصمیم‌گیری‌ها منافع جمع را بر منافع شخصی مقدم بدارد.

 

چرا با وجود تاکیدات قانونی در کشور انجمن‌ها هنوز جایگاه اصلی خود را پیدا نکرده‌اند؟

متاسفانه در ایران جایگاه تشکل‌ها و انجمن‌ها آن‌گونه که باید مورد توجه قرار نمی‌گیرد و بعضا به پیشنهادات آن‌ها اهمیتی داده نمی‌شود. توجه کردن به تشکل‌ها به‌معنای اهمیت دادن به نظرات افراد متخصص و با سابقه کاری بالا در هر صنعت است. در طول 17 سال تاسیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، نگاه‌های دولت‌ها به این تشکل در هر دوره متفاوت بوده و بعضا انجمن کامل مورد مشورت بوده و در تصمیم‌گیری‌های مربوط به صنعت فولاد حضور فعال و تاثیر گذار داشته و گاهی این رابطه کم‌رنگ‌تر و ضعیف‌تر شده است. اما به‌طور معمول دیدگاه مسؤولان نسبت به تشکل‌ها متناسب با انتظارات آن‌ها است؛ این یعنی اگر دولت یک تشکل را تاثیرگذار بداند، از آن برای سیاست‌گذاری، نظرخواهی می‌کن؛د ولی در هر حال نمی‌شود کتمان کرد که انجمن‌ها با داشتن اطلاعات و گزارشات تحلیلی و فعالیت‌های تحقیقاتی می‌توانند نقش بسیار مهمی در توسعه و راه‌اندازی شرکت‌ها و نیز تعیین بازار هدف داشته باشند و این اطلاعات و گزارشات را برای استفاده و تصمیم‌سازی صحیح در اختیار اعضا و دولت قرار دهند.

 

اعضای انجمن‌ها می‌توانند تا چه حد از تشکل خود برای بهبود فضای کسب و کار انتظار داشته باشند؟ انجمن فولاد چه عملکردی در این زمینه داشته است؟

اعضای هر انجمن در مجموع دو انتظار از تشکل خود دارند که مهم‌ترین آن ایجاد هماهنگی لازم توسط انجمن بین اعضای چرخه تولید است. انجمن تولیدکنندگان فولاد در این مهم بسیار موفق عمل کرده و بررسی کارشناسی و تهیه جدول نسبت قیمت تولیدات مختلف زنجیره تولید در سال‌های گذشته موجب ایجاد الگوی مناسب برای تعادل قیمتی و مدیریت تضاد منافع در زنجیره تولید شده است. در سالیان گذشته درگیری بین واحدهای مختلف سنگ آهن و گندله و احیای مستقیم و فولاد بسیار زیاد بود تا اینکه با تحقیقات و جمع‌آوری طولانی‌مدت نظرات کارشناسی انجمن فولاد توانست قیمت محصولات تولیدی هر واحد را به ‌نسبت قیمت شمش فولادی محاسبه کند و اختلاف بین اعضای مختلف زنجیره تولید را به حداقل برساند. لازم به ذکر است که تحقیقات در جهت ایجاد چنین منبع اطلاعاتی سودمندی بسیار زمان‌بر بوده و با صرف زمان و انرژی بسیار زیادی همراه بوده است.

در مورد دیگری انجمن تولیدکنندگان فولاد توانست با همکاری موسسه استاندارد و استفاده از کارشناسان واحدهای عضو، در زمینه استانداردسازی شمش و محصولات فولادی و تدوین استانداردهای ملی گام‌های بزرگ و موثری بردارد.

البته برخی از انتظارات اعضا، فراتر از اختیارات قانونی انجمن بوده و مستلزم توجه سیاست‌گذاران است. اما انجمن‌ها در حل برخی از این انتظارات موفق بوده و در حل بعضی دیگر ناموفق عمل کرده‌اند؛ به‌طور مثال در انجمن فولاد یکی از این موضوعات، استفاده از یارانه انرژی و توجیه کردن دولت است و یا مشکلات مالیاتی و تامین اجتماعی که البته خاص صنعت فولاد نیست و مشکل عمومی کارخانه‌های تولیدی است.

 

تعامل میان تشکل‌های حاضر در حوزه فولاد را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا امکان ادغام این تشکل‌ها و ایجاد یک تشکل بزرگ‌تر وجود دارد؟

در زنجیره فولاد تشکل‌های متعددی وجود دارد که عمدتا در سه گروه قرار می‌گیرند. انجمن تولیدکنندگان فولاد، انجمن های صنایع بالادستی مثل انجمن سنگ آهن و انجمن صنایع پایین‌دستی.

متاسفانه بعضا شاهد تقابل غیر متعارف انجمن‌های مربوط به یک زنجیره تولید هستیم که البته هیچ یک از طرفین از این تقابل بهره نخواهند برد و باید سعی کنند به‌جای تقابل با یکدیگر تعامل کنند؛ زیرا علی‌رغم تصور تضاد منافع ظاهری، نفع تشکل‌های مرتبط با یک زنجیره تولید در تعامل است که نمونه قابل قبول این تعامل را می‌توان در انجمن سنگ آهن و انجمن فولاد به وضوح مشاهده کرد. درست است که هر یک از این دو واحد باید حافظ منافع اعضای صنف خود باشند؛ اما الزاما حفظ منافع یک صنف را نباید در تقابل با صنف دیگر جست‌وجو کرد.

ممکن است راهکار ادغام تشکل‌های یک زنجیره خوب و منطقی به‌نظر آید؛ اما حفظ استقلال چند تشکل حتی در یک زنجیره تولید هم منافعی دارد که بودن و استقلال آن را در زمینه تخصصی خود توجیه می‌کند. به هر حال راه‌حل منطقی برای موفقیت یک زنجیره تولیدی تعامل مستمر و ایجاد فرهنگ گفت‌و‌گو در میان تشکل‌های مربوطه است.

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
مطالب مرتبط
دولت به تشکل‌ها اعتماد ندارد
دولت نمی‌تواند همه نظرات تشکل‌ها را بپذیرد
تصمیمات غیرکارشناسی دولت عامل تضعیف صادرکنندگان است
بهترین پهنه‌های اکتشافی به بخش خصولتی واگذار شدند
دولت مطالبه‌گری خود از معادن را کم کند
ضرورت تشکیل انجمن صنایع غیرآهنی
آیا استراتژی‌های تدوین شده در سند چشم انداز منطقی بوده‌اند؟
پلی میان صنعت و دانشگاه
عدم توازن در زنجیره مس
رشد تولید فولاد ایران، 5 برابر جهان
دورخیز فولاد هند برای تصاحب مقام دوم ژاپن
قیمت‌گذاری دستوری، بزرگترین ضربه را به تولیدکننده می‌زند
تغییر قیمت سیمان کاملا قانونی و تایید شده است
انتشار 14 هزار میلیارد ریال اوراق صکوک از ابتدای سال تاکنون
عضویت در خبرنامه
  • گروه خبرنامه
  • نام
  • پست الکترونیک
آقازاده
 سازمان خصوصی سازی- عمودی صفحه اقتصاد
فولاد آذربایجان
سمپوزیوم فولاد
اذرنبش تبریز
ورق خودرو چهارمحال و بختیاری
فولاد متیل
همایش اکتشافات معدنی
خرید اشتراک ماهنامه اشتراک
دانلود نرم افزار

دانلود اپلیکیشن موبایل اخبار فلزات

دانلود از بازار دانلود از گوگل پلی
شماره 101 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 101 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله/ عزیزاله عصاری/ مدیرعامل هلدینگ سرمایه گذاری توسعه معادن و فلزات

شماره 100 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 100 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سپاس از صد شماره همراهی شما

شماره 99 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 99 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله/ پدرام سلطانی، نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران/ میزان تاثیرپذیری سیاست‌گذاران از تشکل‌های بخش خصوصی، کم است

شماره 98 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 98 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله/ رضا رحمانی/ معاون طرح و برنامه‌ریزی وزارت صنعت، معدن و تجارت

شماره 97 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

شماره 97 ماهنامه اخبار فلزات منتشر شد

سرمقاله/ اتابک خلیلی/ چرا به مشاوره اقتصادی نیاز نداریم!

کلیه حقوق این سایت متعلق به ماهنامه اخبار فلزات بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.

طراحی و تولید: