راز بقا، حذف تفکر قالبی
حسین طالبی، مدیر روابط عمومی چادرملو

راز بقا، حذف تفکر قالبی

تا کمتر از دو دهه قبل که خبرنگاران در صف مقدم جریان اطلاع رسانی بودند و با انعکاس خبر و رویداد‌ها و نیز تهیه گزارش‌های خبری مخاطبان را از کم و کیف وقایع پیرامون مطلع می‌کردند، باورپذیری و تاثیرگذاری اخبار و گزارش‌های تا جایی بود که جامعه مخاطبان بی‌کم و کاست آن را می‌پذیرفت و بر مبنای آن اظهار نظر و یا تصمیم گیری می‌کردند. این جریان یک سویه اطلاعات سال‌ها در جوامع حاکمیت داشت و افکار عمومی را تحت تاثیر خود قرار می‌داد تا جایی که بسیار از نظر پردازان علوم ارتباطات اثربخشی رسانه‌ها در افکار عمومی را به مثابه تیری دانستند که پس از شلیک بر تمام مخاطبان به یک شکل اثر می‌گذارد (نظریه گلوله جادویی).

اما در سال‌های اخیر با توسعه وسایل ارتباط جمعی و به لحاظ ماهیت شکلی آن‌ها، جریان اطلاعات به سمت مخاطب محوری تغییر یافت و دیگر تنها تولید کنندگان خبر، رسانه‌ها و خبرنگاران نیستند بلکه بسیاری از مخاطبان هستند که با بهره گیری از وسایل ارتباط جمعی نوین و دو سویه قادر به تولید و انتشار خبر از کانال‌های ارتباطی گوناگون شده اند و با دریافت پیام‌ها و تجزیه و تحلیل آن‌ها با مفاهیم ادراکی خود ( نظریه مفهومی پیام ) به باز تولید و پردازش مجدد رویداد و انتشار آن می‌پردازند.

این تحولات موجب تغییرات بنیادی در تعاریف و نگرش ارتباط گران به ماهیت خبر و رویداد از بعد نتیجه شده است نه شکل. در ساده ترین تعریف از خبر و گزارش‌‌های خبری گفته می‌شود که( خبر بیان عینی یک رویداد است ) و گزارش ( بسط و گسترش رویداد) حال سوال اینجاست که آیا بیان عینی یک رویداد از نگاه خبرنگار همان واقعیتی است که افکار عمومی درک می‌کند یا خیر ؟

فرض کنید شما بعنوان خبرنگار قصد دارید مفهومی تحت عنوان نوعدوستی را منتقل کنید. می‌توانید مقاله‌ای با همین مضمون در رسانه خود منتشر کنید.و مخاطب متناسب با برداشت از واژه‌‌های مقاله در ذهن خود مصداق تجسم کند.

گاهی برای انتقال مفهوم نوعدوستی، شما تصویری از نجات یک مصدوم تصادف از سوی عابرپیاده منتشر می‌کنید. گاهی عکس یک فرد درمانده در ویرانه‌‌های زمین لرزه را انعکاس می‌دهید و گاهی فرد حقیقی یا حقوقی را به تصویر می‌کشید که به نیازمندان کمک می‌کند.

بی تردید هر یک از این پیام‌ها واقعیتی از یک مفهوم را در ذهن مخاطب مجسم می‌سازد که کارکرد متفاوت دارند، درک این واقعیت‌‌ها بر مبنای پس زمینه‌‌های ذهنی است که مخاطب در یک دوره زمانی و به فراخور شرایط محیطی، در ضمیر ناخودآگاه و خودآگاه خود محفوظ نگاه داشته و متناسب با موضع، تصویری از واقعیت مورد نظر را عینیت می‌بخشد. بطور مثال: برداشت مخاطب از مقاله، شعارزدگی و نصیحت کردن - از نجات مصدوم، نادیده گرفتن حقوق دیگران، بی عاطفگی از بین رفتن رحم و شفقت و... - از عکس فرد در مانده و مستأصل در بین ویرانه‌های زلزله، یأس و ناامیدی و بی توجهی مسئولان - زمانی که کمک یک فرد حقیقی و حقوقی را منعکس می‌کنید، واقعیتی جز ریاکاری و تظاهر در ذهن عموم جامعه مخاطب شکل نمی‌گیرد. و کمتر کسی به نیت خیر خواهانه توجه می‌کند چون این دو صفت مذموم، متاسفانه در جامعه نهادینه شده و فرهنگ منفعت طلبی، اساس روابط بین فردی و گروهی را تشکیل داده است.

پس می‌بینیم که دیگر، رسانه‌ها و خبرنگاران همچون گذشته قادر به تسخیر ذهن و هدایت مخاطب و افکار عمومی به سمت و سوی مورد نظرشان نیستند. نمود واقعی این تفاوت برداشت را می‌توان در واکنش افکار عمومی نسبت به موضوعات متعدد و متنوع درفضای مجازی به راحتی مشاهده کرد.

 امروزه برای رسانه‌ها پیش از اینکه خود خبر و محتوای پیام مهم باشد باید چگونه بیان کردن آن اهمیت داشته باشد، همانطور که برای مخاطبان فارغ از موضوع و واقعیت خبر، منبع آن مهم است. آیا به آن اعتماد دارند ؟

متاسفانه یکی از مشکلات عمده رسانه‌های رسمی کشور این است که پیام را مستقیم ارائه می‌دهند و انتظار دارند مخاطب هم همان را به پذیرد در صورتیکه از لحاظ روانشناختی، مخاطب در برابر القای پیام مستقیم، مقاومت می‌کند و تمایلی ندارد چیزی به او تزریق شود و حتی ممکن است واکنش منفی نشان دهد در این شرایط مخاطب پیام مستقیم را می‌شنود ولی توجه نمی‌کند، در پیام‌های مستقیم جهت گیری رسانه و خبرنگارکاملاً آشکار و عیان است. پس رسانه‌های که موضع مشخص دارند نمی‌توانند اعتماد مخاطب را جلب کنند مگر آنکه آشکارا اعلام کنند: رسانه شان ارگان حزب، جناح و یا صنف و گروه خاصی است. و در این صورت هم، تنها افرادی که به لحاظ فکری با آن‌ها همسو هستند، پذیرنده پیام‌ها خواهند بود نه همه گان.

همیشه قبل از تنطیم یک خبر به یاد داشته باشیم که مخاطب امروزه فعال و پویاست و دیگر چون گذشته منفعل نیست. مخاطب امروزه تمایل دارد پیام را چه مثبت و چه منفی خود درک کند و تصمیم بگیرد. او دوست ندارد رسانه بگویند که چه چیز صحیح است چه چیز غلط.

از جمله روش‌های غلط دیگری که عموماً رسانه‌های داخلی و غیر حرفه‌ای برای موجه جلوه دادن خود به آن متوسل می‌شوند، برچسب زنی، توهین و تحقیر سایر رسانه‌های رقیب است. و مدام به مخاطب تاکید می‌کنند که ما با شما صادق هستیم و دیگران با تحریف خبرها در حال فریب شما هستند و حتی برخی ابزار‌های اطلاع رسانی به ویژه شبکه‌های مجازی را دشمن امنیت اجتماعی و منحرف‌کننده افکار عمومی معرفی می‌کنند. با مثالی بسیار ساده و ملموس می‌توان به تأثیر این روش‌ها پی برد. فرض کنید شاهد یک رقابت ورزشی هستید. انتظار شما از این رقابت مشاهده یک رویارویی سالم و بدور از ترفند‌های غیر اخلاقی است، حتی اگر طرفدار یک سوی رقابت هم باشید باز اگر احساس کنید طرف مورد علاقه شما برای پیروزی از ترفند غیر حرفه‌ای و اخلاقی استفاده می‌کند بدون تردید حس انزجار و تنفر به شما دست می‌دهد. پس در عصر رقابت رسانه‌ها ارتباطی، برنده واقعی کسی است که بتواند با شناخت از جامعه مخاطب و کنش‌ها و واکنش‌های او در قالب اصول حرفه‌ای و بدور از تخطئه و تخریب میدان داری کند.

شکی نیست که هر رسانه‌ای چه داخلی و چه خارجی بسته به اینکه چه کس یا سیستمی گرداننده آن است در جهت اهداف صاحبان خود حرکت می‌کند، اما نباید فراموش کرد منافع گردانندگان یک رسانه هنگامی محقق می‌شود که مخاطب جذب کند. و این نیازمند برخورداری کارکنان و فعالان هر رسانه به ویژه خبرنگاران از دانش و علم لازم است.

فراموش نکنیم تولیدکننده‌ای موفق است که متناسب با ذائقه مصرف‌کننده محصولات خود را تولید کند نه هر آنچه که خود تمایل دارد. یک طراح و تولید‌کننده محصول علاوه بر شناخت کافی و دانش تخصصی تولید محصول باید شاخت دقیقی از نیازمندی‌ها و سلایق مصرف‌کننده داشته باشد. با کیفیت ترین کالاها اگر متناسب با ذائقه مصرف‌کننده نباشد خریداری ندارد. خبر نیز محصول تولیدی رسانه‌هاست و تولیدکننده آن نمی‌تواند تنها به آموخته‌های آکادمیک اکتفا کند، رعایت اصول تنظیم و پردازش یک رویداد اصل لازم برای هر رسانه و البته خبرنگار است اما کافی نیست. او باید از مهارت لازم برای تحلیل اجتماعی و روانشناسی افکار عمومی نیز برخوردار باشد تا محصول تولیدی‌اش با اقبال مخاطبان روبه‌رو شود. این اقبال یعنی افزایش میزان باورپذیری و نزدیکی واقعیت یک رویداد میان آنچه که رسانه منعکی می‌کند با آنچه مخاطب درک می‌کند.

یادمان باشد توسعه رسانه‌ای اتفاق نمی‌افتد مگر تفکرات قالبی را برای تحول، به دور بریزیم.

انتهای پیام//

مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  
مطالب مرتبط
چالش روابط عمومی و رسانه‌ها
حضور در نمایشگاه‌های داخلی محملی برای آشنایی با شرکت‌های کوچک و متوسط است
جایگاه رسانه‌های گروهی در توسعه اقتصادی
عضویت در خبرنامه
  • گروه خبرنامه
  • نام
  • پست الکترونیک
فولاد سیرجان ایرانیان
ورق خودرو چهارمحال و بختیاری
فولاد متیل
بنر صبانور
بنر صنیع کاوه
 سازمان خصوصی سازی- عمودی صفحه اقتصاد
خرید اشتراک ماهنامه اشتراک
دانلود نرم افزار

دانلود اپلیکیشن موبایل اخبار فلزات

دانلود از بازار دانلود از گوگل پلی
هفتاد و هشتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و هشتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و هشتمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 70 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

هفتاد و هفتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و هفتمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و هفتمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 78 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

هفتاد و ششمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و ششمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و ششمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 72 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

هفتاد و پنجمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و پنجمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و پنجمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 84 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

هفتاد و چهارمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و چهارمین هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد

هفتاد و چهارمین شماره هفته‌نامه الکترونیکی پایگاه خبری، تحلیلی فلزات آنلاین منتشر شد.هفته‌نامه فلزات آنلاین این هفته در 72 صفحه منتشر شد. متن هفته‌نامه در پیوست این مطلب قابل مشاهده است.

کلیه حقوق این سایت متعلق به پایگاه خبری و تحلیلی فلزات آنلاین بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.

طراحی و تولید: